هوش مصنوعي چيست ؟ - مجموعه مقالات رايانه MOGHALAT COMPUTER

+ هوش مصنوعي چيست ؟

26/9/1386 ساعت: 12:0 صبح

هوش مصنوعي چيست ؟
« هوش مصنوعي، دانش ساختن ماشين‌‌ ها يا برنامه‌هاي هوشمند است. »   همانگونه که از تعريف فوق-که توسط يکي از بنيانگذاران هوش مصنوعي ارائه شده است- برمي‌آيد،حداقل به دو سؤال بايد پاسخ داد:
1ـ هوشمندي چيست؟
2ـ برنامه‌هاي هوشمند، چه نوعي از برنامه‌ها هستند؟تعريف ديگري که از هوش مصنوعي مي‌توان ارائه داد به قرار زير است:
   « هوش مصنوعي، شاخه‌ايست از علم کامپيوتر که ملزومات محاسباتي اعمالي همچون ادراک (Perception)، استدلال(reasoning) و يادگيري(learning) را بررسي کرده و سيستمي جهت انجام چنين اعمالي ارائه مي‌دهد.»و در نهايت تعريف سوم هوش مصنوعي از قرار زير است:
   «هوش مصنوعي، مطالعه روش‌هايي است براي تبديل کامپيوتر به ماشيني که بتواند اعمال انجام شده توسط انسان را انجام دهد.»   به اين ترتيب مي‌توان ديد که دو تعريف آخر کاملاً دو چيز را در تعريف نخست واضح کرده‌اند.
1ـ منظور از موجود يا ماشين هوشمند چيزي است شبيه انسان.
2ـ ابزار يا ماشيني که قرار است محمل هوشمندي باشد يا به انسان شبيه شود، کامپيوتر است.   هر دوي اين نکات کماکان مبهم و قابل پرسشند. آيا تنها اين نکته که هوشمندترين موجودي که مي‌شناسيم، انسان است کافي است تا هوشمندي را به تمامي اعمال انسان نسبت دهيم؟ حداقل اين نکته کاملاً واضح است که بعضي جنبه‌هاي ادراک انسان همچون ديدن و شنيدن کاملاً ضعيف‌تر از موجودات ديگر است.   علاوه بر اين، کامپيوترهاي امروزي با روش‌هايي کاملاً مکانيکي(منطقي) توانسته‌اند در برخي جنبه‌هاي استدلال، فراتر از توانايي‌هاي انسان عمل کنند.   بدين ترتيب، آيا مي‌توان در همين نقطه ادعا کرد که هوش مصنوعي تنها نوعي دغدغه علمي يا کنجکاوي دانشمندانه است و قابليت تعمق مهندسي ندارد؟(زيرا اگر مهندسي، يافتن روش‌هاي بهينه انجام امور باشد، به هيچ رو مشخص نيست که انسان اعمال خويش را به گونه‌اي بهينه انجام مي‌دهد). به اين نکته نيز باز خواهيم گشت.   اما همين سؤال را مي‌توان از سويي ديگر نيز مطرح ساخت، چگونه مي‌توان يقين حاصل کرد که کامپيوترهاي امروزين،
بهترين ابزارهاي پياده‌سازي هوشمندي هستند؟
   رؤياي طراحان اوليه کامپيوتر از بابيج تا تورينگ، ساختن ماشيني بود که قادر به حل تمامي مسائل باشد، البته ماشيني که در نهايت ساخته شد(کامپيوتر) به جز دسته اي خاص از مسائلقادر به حل تمامي مسائل بود. اما نکته در اينجاست که اين «تمامي مسائل» چيست؟ طبيعتاً چون طراحان اوليه کامپيوتر، منطق‌دانان و رياضيدانان بودند، منظورشان تمامي مسائل منطقي يا محاسباتي بود. بدين ترتيب عجيب نيست، هنگامي که فون‌نيومان سازنده اولين کامپيوتر، در حال طراحي اين ماشين بود، کماکان اعتقاد داشت براي داشتن هوشمندي شبيه به انسان، کليد اصلي، منطق(از نوع به کار رفته در کامپيوتر) نيست، بلکه احتمالاً چيزي خواهد بود شبيه ترموديناميک!
       به هرحال، کامپيوتر تا به حال به چنان درجه‌اي از پيشرفت رسيده و چنان سرمايه‌گذاري عظيمي برروي اين ماشين انجام شده است که به فرض اين که بهترين انتخاب نباشد هم، حداقل سهل‌الوصول‌ترين و ارزان‌ترين و عمومي‌ترين انتخاب براي پياده‌سازي هوشمنديست.
   بنابراين ظاهراً به نظر مي‌رسد به جاي سرمايه‌گذاري براي ساخت ماشين‌هاي ديگر هوشمند، مي‌توان از کامپيوترهاي موجود براي پياده‌سازي برنامه‌هاي هوشمند استفاده کرد و اگر چنين شود، بايد گفت که طبيعت هوشمندي ايجاد شده حداقل از لحاظ پياده‌سازي، کاملاً با طبيعت هوشمندي انساني متناسب خواهد بود، زيرا هوشمندي انساني، نوعي هوشمندي بيولوژيک است که با استفاده از مکانيسم‌هاي طبيعي ايجاد شده، و نه استفاده از عناصر و مدارهاي منطقي.   در برابر تمامي استدلالات فوق مي توان اين نکته را مورد تاُمل و پرسش قرار داد که هوشمندي طبيعي تا بدان جايي که ما سراغ داريم، تنها برمحمل طبيعي و با استفاده از روش هاي طبيعت ايجاد شده است. طرفداران اين ديدگاه تا بدانجا پيش رفته‌اند که حتي ماده ايجاد کننده هوشمندي را مورد پرسش قرار داده اند، کامپيوتر از سيليکون استفاده مي کند، در حالي که طبيعت همه جا از کربن سود برده است.   مهم تر از همه، اين نکته است که در کامپيوتر، يک واحد کاملاً پيچيده مسئوليت انجام کليه اعمال هوشمندانه را بعهده دارد، در حالي که طبيعت در سمت و سويي کاملاً مخالف حرکت کرده است. تعداد بسيار زيادي از واحدهاي کاملاً ساده (بعنوان مثال از نورون‌هاي شبکه عصبي) با عملکرد همزمان خود (موازي) رفتار هوشمند را سبب مي شوند. بنابراين تقابل هوشمندي مصنوعي و هوشمندي طبيعي حداقل در حال حاضر تقابل پيچيدگي فوق العاده و سادگي فوق العاده است. اين مساُله هم اکنون کاملاً به صورت يک جنجال(debate) علمي در جريان است.
   در هر حال حتي اگر بپذيريم که کامپيوتر در نهايت ماشين هوشمند مورد نظر ما نيست، مجبوريم براي شبيه‌سازي هر روش يا ماشين ديگري از آن سود بجوييم.

نوشته شده توسط: کهکشان

نوشته هاي ديگران ( )